Từ TP.HCM lên Tuy Đức, hướng phổ biến nhất là theo quốc lộ 13 lên Chơn Thành, nhập quốc lộ 14 qua Đồng Xoài, Bù Đăng (Bình Phước cũ, nay thuộc Đồng Nai), lên tới vùng Đắk R'Lấp cũ rồi rẽ sang phía tây vào Tuy Đức. Hướng thứ hai là đi lên phía Phước Long, Bù Gia Mập rồi theo quốc lộ 14C ngược lên phía bắc vào vùng biên Tuy Đức. Cả hai đều là chặng đường dài, thường mất gần trọn một ngày tuỳ phương tiện, giờ xuất phát và mật độ xe ra khỏi thành phố.
Bài này giúp bạn so sánh hai hướng, chọn giữa ô tô riêng, xe máy và xe khách, chia chặng nghỉ hợp lý và chuẩn bị cho những đoạn đường đặc thù của vùng. Khoảng cách và thời gian trong bài là ước lượng; hãy dùng bản đồ dẫn đường để kiểm tra quãng đường thực tế và theo dõi thông báo phân luồng trước khi đi, vì nhiều đoạn trên tuyến thường xuyên sửa chữa, mở rộng.
Hình dung tuyến đường: từ đồng bằng lên cao nguyên
Chặng đầu đi qua vùng đô thị và công nghiệp phía bắc TP.HCM, nơi xe tải, xe container và xe máy dày đặc. Đây thường là chặng mất thời gian nhất tính theo mỗi cây số, nhất là giờ cao điểm sáng và chiều, sáng thứ bảy và chiều chủ nhật. Ra tới vùng Chơn Thành, mật độ xe giảm dần, hai bên là cao su, điều, những thị trấn cũ của Bình Phước.
Theo quốc lộ 14 qua Đồng Xoài, Bù Đăng, đường bắt đầu lên dốc, khí hậu mát dần. Đoạn qua Bù Đăng lên Đắk R'Lấp cũ có những dốc dài, khúc cua, xe tải nặng bò chậm. Đây là cửa ngõ cao nguyên; từ đây, các đường tỉnh, đường liên xã rẽ sang phía tây đi vào Tuy Đức.
Đoạn cuối vào Tuy Đức là đường nhỏ hơn quốc lộ, lên xuống theo các dải đồi đất đỏ, hai bên là vườn cà phê, tiêu, điều. Mặt đường có chỗ tốt, có chỗ đang sửa, có ổ gà sau mùa mưa. Thời gian đi đoạn này thường lâu hơn so với quãng đường nhìn trên bản đồ, vì không chạy nhanh được.
Hai hướng lên Tuy Đức: so sánh
Bảng dưới so sánh hai hướng chính. Chọn hướng nào tuỳ bạn cần nhanh, cần đường dễ hay cần đi qua nơi nào trên đường:
| Tiêu chí | Hướng quốc lộ 13 – 14 rồi rẽ tây | Hướng Phước Long – Bù Gia Mập – 14C |
|---|---|---|
| Mức phổ biến | Phổ biến nhất, xe khách thường đi | Ít người đi hơn |
| Mặt đường | Quốc lộ rộng, đông xe tải; đoạn rẽ vào hẹp hơn | Đường tỉnh và quốc lộ 14C, hẹp, nhiều dốc |
| Dịch vụ dọc đường | Nhiều cây xăng, quán, trạm dừng | Thưa hơn, nhất là đoạn gần biên |
| Hợp với | Ô tô gia đình, xe khách, người đi lần đầu | Người đi xe máy thích cảnh, người có việc ở Bình Phước cũ |
| Rủi ro mùa mưa | Dốc Bù Đăng, đoạn đang sửa | Đoạn vùng biên vắng, taluy đất |
| Điểm cần lưu ý | Kẹt xe khi ra khỏi TP.HCM | Không chạy đoạn vùng biên ban đêm |
Người đi lần đầu nên chọn hướng quốc lộ 13 – 14. Hướng Bù Gia Mập hợp với lần thứ hai trở đi, hoặc khi bạn muốn kết hợp ghé vùng Bình Phước cũ, chuyện này được nói kỹ ở bài riêng về đường xuống Bình Phước cũ của mục này.
Chọn phương tiện: ô tô, xe máy hay xe khách
Ô tô riêng: tiện cho gia đình và hàng hoá. Chủ động giờ giấc, chở được đồ, tránh mưa nắng. Đổi lại phải lái đường dài, chịu kẹt xe khi ra khỏi thành phố và cẩn thận ở dốc Bù Đăng, đoạn đường hẹp trong Tuy Đức. Xe gầm thấp nên tránh đường đất trong vườn.
Xe máy: linh hoạt, nhưng mệt và rủi ro hơn. Hợp với người trẻ, quen chạy đường dài, đi vào mùa khô. Chặng ra khỏi TP.HCM chen với xe container là chặng nguy hiểm nhất; nhiều người chọn xuất phát rất sớm để qua đoạn này trước giờ cao điểm. Nên chia thành hai ngày nếu không quen.
Xe khách: đỡ mệt, rẻ công sức. Có các chuyến xe khách nối TP.HCM với khu vực Tuy Đức và vùng Đắk Nông cũ. Đi đêm, sáng ra đã tới, không phải lái. Bất tiện là phụ thuộc giờ chạy, điểm đón trả, và khi tới nơi phải tự lo phương tiện đi quanh.
Kết hợp: xe khách rồi mượn hoặc thuê xe máy. Nhiều người đi xe khách tới trung tâm xã rồi nhờ người quen, chỗ nghỉ giúp thuê hoặc mượn xe máy. Cách này đỡ mệt cả chặng dài lẫn chặng đi quanh, nhưng cần hỏi trước vì dịch vụ thuê xe ở Tuy Đức không phổ biến.
Chia chặng cho một chuyến ô tô hoặc xe máy
Một chuyến lên Tuy Đức trong ngày nên được chia thành các chặng có điểm nghỉ rõ ràng. Gợi ý sau theo hướng quốc lộ 13 – 14:
- Xuất phát sớm để ra khỏi khu đô thị phía bắc TP.HCM trước giờ cao điểm; ăn sáng ở chặng đầu khi đã thoát khỏi đoạn đông nhất.
- Nghỉ chặng một ở vùng Chơn Thành hoặc Đồng Xoài: đổ xăng, uống nước, kiểm tra lốp, dây ràng đồ.
- Đi tiếp quốc lộ 14 qua Bù Đăng; ăn trưa và nghỉ trước khi lên các dốc dài.
- Lên tới vùng Đắk R'Lấp cũ, nghỉ ngắn, hỏi người địa phương ngả rẽ vào Tuy Đức đang đi được, kiểm tra trên bản đồ dẫn đường.
- Đi đoạn cuối vào Tuy Đức khi trời còn sáng; tới trung tâm xã nhận phòng trước tối.
Đi xe máy thì nên nghỉ sau mỗi khoảng một đến hai giờ chạy, giãn cơ, uống nước. Đến chiều mà còn xa, đừng ép đi tiếp; ngủ lại ở Bù Đăng hay vùng Đắk R'Lấp cũ rồi sáng hôm sau đi nốt sẽ an toàn hơn chạy đường dốc vào ban đêm.
Chuẩn bị riêng cho chặng đường lên cao nguyên
Đoạn từ đồng bằng lên cao nguyên đổi khí hậu và địa hình khá nhanh. Mấy việc dưới đây đáng làm trước khi đi:
- Kiểm tra phanh, lốp, đèn, còi, dầu máy; xe ô tô kiểm thêm nước làm mát, vì leo dốc dài máy nóng.
- Mang áo khoác dù xuất phát từ TP.HCM nóng bức; lên tới cao nguyên chiều tối và sáng sớm se lạnh.
- Mùa mưa mang áo mưa bộ, bọc đồ trong túi chống nước; mưa cao nguyên đến nhanh và nặng hạt.
- Tải bản đồ ngoại tuyến cho vùng tây nam Lâm Đồng; một số đoạn vào Tuy Đức sóng yếu.
- Mang giấy tờ tùy thân, giấy phép lái xe, giấy tờ xe đầy đủ; đi gần vùng biên có thể gặp chốt kiểm tra.
- Chuẩn bị tiền mặt cho các quán nhỏ, cây xăng ở đoạn vắng.
- Theo dõi thông báo phân luồng, sửa đường trên quốc lộ 13, 14 trước khi đi.
Xe máy chạy liền nhiều giờ lên dốc dễ nóng máy, mòn phanh nhanh hơn khi chở thêm người và đồ. Nếu xe đã lâu chưa bảo dưỡng, đưa đi kiểm tra trước chuyến vài ngày, đừng để sáng hôm đi mới phát hiện phanh mỏng hay lốp nứt chân chim.
Những thay đổi đang diễn ra trên tuyến
Tuyến từ TP.HCM lên Tây Nguyên qua Bình Phước cũ là một trong những hành lang có nhiều dự án giao thông. Một số đoạn quốc lộ được mở rộng, nâng cấp; một số dự án cao tốc nối TP.HCM với vùng Bình Phước cũ và lên Tây Nguyên đã được nhắc tới trong quy hoạch và kế hoạch đầu tư. Khi tuyến nào thông xe, thời gian đi và lộ trình hợp lý nhất sẽ thay đổi.
Vì vậy, đừng dựa vào lộ trình của một người đã đi cách đây vài năm. Mở bản đồ dẫn đường trước ngày đi, xem tuyến được gợi ý, đọc tin của cơ quan quản lý giao thông về các đoạn đang thi công, phân luồng. Hỏi nhà xe, người hay chạy tuyến về đoạn nào đang kẹt, đoạn nào mới thông.
Ngay trong Tuy Đức, đường liên xã và đường vào trung tâm cũng thay đổi theo từng đợt nâng cấp. Một con đường đất năm trước có thể đã được bê tông hoá; một đoạn nhựa có thể đang bị đào lên để làm lại. Gọi hỏi chỗ nghỉ trước khi đi là cách rẻ nhất để không bất ngờ.
Chặng ra khỏi TP.HCM: giờ giấc và cách chạy
Với cả ô tô lẫn xe máy, đoạn từ nội thành TP.HCM ra tới vùng Chơn Thành thường là đoạn tốn sức nhất. Quốc lộ 13 và các trục song song đi qua vùng đô thị, khu công nghiệp đông đúc; xe container, xe tải, xe đưa đón công nhân, xe máy đan xen. Giờ cao điểm sáng và chiều, đoạn này có thể chậm gấp nhiều lần bình thường.
Người đi xe máy hay chọn xuất phát rất sớm, khi trời còn tối hoặc vừa rạng, để qua khu đông nhất trước khi các khu công nghiệp vào ca. Đi giờ này phải bật đèn, mặc áo có phản quang, giữ làn bên phải và để ý xe tải rẽ phải. Tránh len giữa hai xe lớn, tránh đi sát đuôi container vì tài xế không nhìn thấy.
Mưa lớn ở đoạn này còn nguy hiểm hơn: nước đọng ở làn bên phải, xe lớn chạy qua tạt nước làm mất tầm nhìn vài giây. Gặp mưa to, tấp vào cây xăng hay quán ven đường chờ ngớt, đừng cố chạy cho kịp lịch.
Người đi ô tô nên tránh khởi hành chiều thứ sáu và sáng thứ bảy, khi dòng xe rời thành phố đông nhất. Xem bản đồ dẫn đường có lớp giao thông trực tiếp trước khi đi; đôi khi đi đường vòng xa hơn mà nhanh hơn. Qua khỏi Chơn Thành, nghỉ một lần để thả lỏng trước khi bước vào chặng dài lên cao nguyên.
Chiều về: từ Tuy Đức xuống TP.HCM khác chiều đi thế nào
Chiều về nhìn như chỉ là đi ngược lại, nhưng có vài khác biệt đáng để ý. Đoạn từ cao nguyên xuống có nhiều dốc dài; xe chở nặng đồ quê, nông sản thì phanh chịu tải lớn hơn chiều lên. Về số thấp khi xuống dốc, phanh từng nhịp, kiểm tra phanh trước khi rời Tuy Đức.
Người về thường đi sau một chuyến nhiều ngày, đã mệt. Cộng với chiều chủ nhật và cuối kỳ nghỉ lễ, dòng xe đổ về TP.HCM rất đông ở đoạn cửa ngõ, kẹt kéo dài. Xuất phát sớm, nghỉ trưa đủ, chấp nhận về tới nhà muộn hơn thay vì chạy vội khi buồn ngủ.
Đồ mang về nên ràng thật chắc, chia đều hai bên với xe máy, không chất quá cao làm lệch trọng tâm. Ô tô thì xếp đồ nặng xuống dưới, không để vật cứng ở kệ sau kính lái. Mật ong, cà phê nước, những thứ dễ đổ nên để đứng, chèn chặt, tránh vỡ khi phanh gấp ở dốc.
Trước khi rời Tuy Đức, nhắn cho người nhà giờ xuất phát và hướng đi; đến mỗi điểm nghỉ lớn nhắn thêm một tin. Việc nhỏ này giúp người ở nhà biết tìm bạn ở đoạn nào nếu điện thoại mất liên lạc lâu.
Câu hỏi thường gặp
Từ TP.HCM lên Tuy Đức mất bao lâu?
Không có con số cố định, tuỳ phương tiện, hướng đi, giờ xuất phát và tình trạng đường. Phần lớn chuyến đi bằng ô tô hoặc xe khách mất gần trọn một ngày hoặc một đêm. Dùng bản đồ dẫn đường để ước lượng, cộng thêm thời gian nghỉ và thời gian kẹt xe khi ra khỏi thành phố.
Có xe khách đi thẳng từ TP.HCM tới Tuy Đức không?
Có các tuyến xe khách nối TP.HCM với khu vực Tuy Đức và vùng Đắk Nông cũ, nhưng nhà xe, giờ chạy và điểm đón trả thay đổi theo thời gian. Hỏi người quen ở Tuy Đức, chỗ nghỉ hoặc tra trên các kênh đặt vé, gọi xác nhận lại với nhà xe trước ngày đi.
Đi xe máy từ Sài Gòn lên Tuy Đức trong một ngày có nên không?
Được với người quen chạy đường dài, xuất phát sớm và đi mùa khô. Người ít kinh nghiệm nên chia hai ngày, ngủ lại dọc đường. Chặng nguy hiểm nhất thường là đoạn ra khỏi TP.HCM và các dốc dài trên quốc lộ 14 có xe tải nặng.
Nên đi hướng nào nếu muốn ghé Bình Phước cũ trên đường?
Muốn ghé Đồng Xoài, Bù Đăng thì hướng quốc lộ 14 đi qua sẵn. Muốn ghé Phước Long, Bù Gia Mập thì đi hướng phía tây rồi theo quốc lộ 14C lên Tuy Đức. Hướng sau đường hẹp và vắng hơn, nên đi ban ngày và đổ đầy xăng trước đoạn vùng biên.
Đi ô tô gầm thấp vào Tuy Đức có được không?
Đi trên quốc lộ, đường tỉnh và trục chính vào trung tâm xã nhìn chung được. Hạn chế vào đường đất, đường trong vườn, nhất là mùa mưa khi đất đỏ trơn, có rãnh nước. Hỏi tình trạng đường trước nếu định đến nhà ở trong rẫy.
Có cần mang giấy tờ gì đặc biệt khi lên vùng biên Tuy Đức không?
Đi trên đường lớn thì giấy tờ tùy thân, giấy phép lái xe và giấy tờ xe như mọi chuyến đi. Vào khu vực sát biên giới có thể phải trình báo theo quy định; hỏi đồn biên phòng hoặc công an xã sở tại. Thủ tục chi tiết có ở mục vùng biên và cửa khẩu của trang.